Bạn quên mật khẩu? Đăng ký tại đây
  • Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Auto width resolution
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • red color
  • green color
Đăng nhập

Mùi vị - Ẩm thực Việt nam

Thứ tư
30
Tháng 7
Nhà arrow Chuyên mục arrow Chuyên mục arrow Hương quê nhà arrow Gói lá - gói thiên nhiên
Gói lá - gói thiên nhiên | In |
Người đưa bài: richangyinshi   
19/05/2009
Không phải ngẫu nhiên mà từ xưa, ông bà ta đã chuộng cách dùng lá đểgói thực phẩm, thức ăn. Lá là tặng vật thiên nhiên luôn có sẵn trongvườn nhà, vừa lành, vừa sạch, vừa mang lại hương thơm cho những thựcphẩm được gói bên trong. Thưởng thức món gói lá là còn thưởng thức cảhương của lá hòa quyện tinh tế trong món ăn.

Từ bánh lá…

Nói đến lá trong ẩm thực, người ta dễ liên tưởng ngay đến các loạibánh gói đậm hồn quê. Xưa, gói bánh lá là một cách để đo độ vén khéocủa người phụ nữ. Bánh lá giản dị là thế, nhưng để gói cho đẹp, cho đầyđặn, nhân vỏ đủ đầy thì không phải dễ. Bánh gói lá vốn là quà quê, nênđa phần được gói nho nhỏ, xinh xinh, vừa úp trọn trong lòng bàn tay.

Bánh lá thường làm từ bột gạo tẻ hay nếp, thêm các thứ củ quả khácnhư đậu, Khoai, bắp, sắn… thì cho ra muôn hình vạn trạng. Bánh nậm nhântôm của Huế được gói bằng lá dong, hình chữ nhật, nhân bằng tôm giãnhỏ. Bánh gai gói bằng lá chuối khô, bánh phu thê được đóng trong chiếchộp vuông vức được tết tỉ mẩn từ lá dừa tươi đã cứng tàu. Bánh tẻ (bánhrăng bừa) cuốn lá dong, bánh ú tro như thỏi thạch vàng ươm nằm tronglàn lá chuối nâu, bánh ít lá gai (có nơi gọi là bánh lá đông sương) mềmmịn, ánh màu đen tuyền được gói trong lá chuối non.

bánh ú lá tre

Riêng bánh tro được gói bằng lá tre bương, hay còn gọi là tre lồ ồ.Cũng có nhiều món bánh mà tên gọi gắn liền với loại bao bì như bánh lámít, bánh lá dừa - hai món bánh đặc trưng của miền quê Nam bộ. Bánh ládừa (hay bánh dừa) có lớp vỏ là lá dừa nước (loại lá non màu trắng ngàlẫn xanh, còn gọi là cà bắp), trong là nếp dẻo quyện cùng nhân đậu, dừakhô hay trái chuối xiêm chín.

Bánh lá mít lại làm từ bột gạo, nhồi mịn, vo viên bọc nhân tôm khôvà thịt bằm rồi ép lên cái lá mít tròn tròn, đem hấp cách thủy. Mónbánh dân dã này ăn kèm với nước cốt dừa pha mặn ngọt, sền sệt, phảidùng đũa “quơ” một lần năm ba “lá mít” mới đã miệng. Thay cho lá mít,nhiều nơi dùng lá mơ xanh nên bánh có thêm chút mùi ngai ngái, the theđặc trưng.

Các loại bánh gói là đều mang một màu xanh non nhạt - màu của thiênnhiên, trong lành và gợi cảm. Loại bánh gói lá được coi là biểu tượngcủa trời đất là bánh chưng, bánh dày ở miền Bắc và bánh tét ở miền Nam.Riêng bánh tét ở đảo Phú Quốc lại được gói bằng lá mật cật, hai đầuhình tam giác như bánh ú. Có những món bánh tuy khác nhau về tên gọitheo từng địa phương, nhưng “nội dung” khá giống nhau.

Từ gạo nếp, nhân đậu xanh, trứng cút, thịt mỡ, người miền Nam góibánh với lá chuối ba đầu nhọn, gọi tên là bánh ú. Người miền Trungngoài bánh ú, còn có bánh rò, nhân biến đổi đi đôi chút với hạt sen,gói lá đầu tròn chứ không nhọn. Bánh giò - chiếc “bánh ú” kiểu miền Bắc- có phần khác biệt hơn hai người anh em trên: làm từ bột nếp, nhân làthịt heo xay trộn nấm mèo và trứng cút (người lớn tuổi gọi bánh giò làbánh hiền vì dễ tiêu).

bánh coóc mò

Người dân vùng cao có món bánh cuốt, bánh coóc mò (bánh sừng trâu)cũng là “bà con” với bánh ú miền xuôi, gói bằng lá chuối, lá dong haynhững loại lá rừng như lá chít. Bánh gói đơn giản chỉ với nhân đậuxanh, gói xong lại ngâm nước thêm chừng nửa buổi trước khi đem nấu để“mềm bánh”. Món ăn này thể hiện sự trù phú, bởi chỉ khi mùa màng bộithu, thóc gạo dư dả, phụ nữ các bản làng mới bắt tay làm bánh để cúngtrời đất và đãi tiệc gia đình, xóm giềng.

…đến bao bì tự nhiên

Có lẽ, khí hậu khắc nghiệt đã tập cho người Việt thói quen dùng láđể gói. Không chỉ gói bánh, tấm lá còn để đựng các loại thực phẩm hàngngày, như bọc xôi, cơm, cá thịt nướng, làm bao bì cho nem, tré, chả…Những loại lá gói thường có bề mặt to bản, khi xếp gần nhau rồi đượcphơi vừa héo hoặc trụng nước sôi cho mềm thì khi gói sẽ ít để không khílọt qua. Vì lý do này mà lá còn được dùng để gói bánh, gói chả, nem -những môi trường giữ thức ăn cần yếm khí.

Trong các loại lá như lá sen, lá dong, lá chuối… còn chứa chất nhómnhân phenol có tác dụng ức chế vi khuẩn, có bề mặt trơn, ít bám bụi,không giữ nước nên khi dùng chỉ cần rửa sơ rồi lau qua là đảm bảo sạchtươi.

Nói về lá gói, vị trí hàng đầu thuộc về lá chuối hột và lá chuối sứvốn rộng, dài, không có nhựa, đủ để người làm bánh thỏa sức sáng tạo màchiếc lá vẫn ôm trọn lấy chiếc bánh bên trong. Lá chuối khá giòn nêntrước khi trở thành bao bì, người làm bánh phải biết canh chọn lá đúngtuổi, hái về phơi nắng vừa đủ độ héo để lá mềm mà không mất đi màuxanh. Bữa cơm miền quê đôi khi không cần mâm chiếu, chỉ cần ra vườnchặt vài tàu lá chuối, tuốt phần gân lá rồi trải giữa nhà, sau đó bàytrên đấy ê hề thức nhắm.

Lá chuối còn dùng để gói xôi, cơm, bọc cá thịt nướng như một thứ baobì tự nhiên. Nhiều người cho rằng ăn xôi bọc lá chuối vẫn thú vị hơn làkiểu xôi gói trong giấy bóng kính ngày nay. Xôi nóng hòa với hương láchuối thơm thoảng nhẹ như mềm mại, ngọt bùi hơn.

Ở miền Bắc, loại “bao bì” phổ biến là lá dong, tuy bản nhỏ nhưng mềmhơn, dễ dàng lót khuôn tạo dáng bánh đẹp vuông vức nên được sử dụngnhiều. Bánh gói bằng lá dong non không lẫn màu vàng đất như lá chuốichín, mà đậm màu xanh tươi hơn. Bánh chưng xanh cũng là vì thế.

xôi lá sen

Bên cạnh lá chuối, lá dong, còn có lá sen tiện dụng và thơm hươngkhông kém. Món ăn làm cho lá sen trở thành một thứ bao bì thượng hạngchính là cốm làng Vòng. Cốm vừa bung được đựng ngay trong hai lớp baobì tự nhiên, đầu tiên là lớp lá ráy xanh giữ cho cốm nguyên vẹn màungọc và không bị khô, kế đến là lớp lá sen bọc ngoài mang đến hươngthơm thoang thoảng đặc trưng cho món ăn chơi quý phái của đất Hà thành.Bao đời nay vẫn thế, cái duyên của cốm một phần xuất phát từ lá sen. Dùthời đại công nghiệp đến mấy, cốm nếu gói bằng giấy hay bao kiếng vẫnthấy vô duyên. Tấm lá gói làm nên sự tinh tế cho món ăn là vì thế!

Nhưng đâu phải món ăn nào ngày nay cũng còn giữ được cái duyên nhưcốm làng Vòng. Ở thời đại của bao nylon, tấm lá gói nhiều khi bị xem làlỗi thời, bởi hiếm người bán nào đủ tỉ mẩn để mua lá, lau rửa và cắtrọc thành những miếng lá gói tinh tươm.

Gói xôi giờ bọc trong hai lần vừa giấy vừa bao kính, trông bóng bẩyđấy nhưng dường như cái ngon đã bị kém đi vài phần. Xong bữa ăn, lạithấy xác bao nylon vương vãi khắp nơi, trở thành loại chất thải khóphân hủy đầy nguy hại cho môi trường. Hóa ra, việc dùng lá gói như thờixưa lại là văn minh vì tính thân thiện với thiên nhiên rõ ràng là hơnhẳn!

(Theo Doanh nhân Sài Gòn cuối tuần)


Các lời bình (0)

Viết lời bình
bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký để viết lời bình.

Copyright 2007. All Rights Reserved.
busy
  Bài mới
Bài cũ
<< trang trước                    trang tiếp>>

Nhà bếp

Muỗng Oneida súp
Muỗng Oneida súp

Add to Cart

Bộ nồi inox Kitchinox
Bộ nồi inox Kitchinox

Add to Cart

Bộ nồi Cuchinna
Bộ nồi Cuchinna

Add to Cart

Bộ dao muỗng nĩa ( dao thìa dĩa) WMF Boston
Bộ dao muỗng nĩa ( dao thìa dĩa) WMF Boston

Add to Cart

Ngoài chợ trời

Latest Message: 1 day, 1 hour ago
  • cudat_sg : Hehe.., xấu hổng sao mà, nhưng dữ thì sợ lắm Smile .
  • Ti Ti : Không! Chị Hai xấu lắm!  sad
  • regalvn : bác CDSG dạo nầy vui vẻ thế !
  • regalvn : Iris ! hỏi để làm hay để ăn vậy ! muốn gửi bạn công thức làm ! nhưng chủ nhà đi vắng rồi có gửi bài nhưng ko có đăng ! chắc định cư ở brazil rùi ! Iris nên chờ nhé
  • regalvn : hi ! Iris có lẻ bạn phải có 1 chuyến về quê bạn để thưởng thức món bánh đúc lá dứa ở cần thơ của bạn rồi đó
  • cudat_sg : Hehe.., good to hear from you, bani.  Vậy là vẫn còn đẹp chán Smile .  Chưa 1 lần được gặp Ti Ti, không biết Chị Hai có đẹp không ?  Smile .
  • iristhanh : Sao tìm mãi không ra món bánh đúc ngọt lá dứa nhỉ? Nhớ là hôm trước có thoáng thấy thì phải, hôm nay tìm hoài không ra! sad
  • bani : hi cudat sg: hehe bani vẫn thế, hông hơn hông kém hehe
  • cudat_sg : Hi, Regalvn,  Ở mô mà lạnh rứa!  Tui đang chuẩn bị ươm chúng nó đây; hy vọng sẽ được rau xanh ăn cho đã (trâu già thích gặm cỏ non mà Smile .)
  • regalvn : cám ơn bác Cdsg nhiều! bên em thời tiết lạnh rồi ! nên ko gieo hạt được .rất mong vườn rau cũa nhà bác  xanh mát mắt trong mùa hè cũa vùng nắng ấm nhé bác CDSg ! mong bác có đầy đủ sức khỏe để tận hưởng hương vị nồng cay của cải mèo nhé !
Please Login to shout..
Chúng ta có 989 khách trực tuyến

Lời bình mới

  • Orange sandwich cookies
  • Hi Bác Rich, em thích bánh này, nhưng em không kiếm ra cái mn..
  • Sirup bắp, mạch nha
  • Ái chà! Đường fructose lại có nhiều trong trái cây mà em...
  • Dụ lịch và ẩm thức: An Giang
  • Nuôi cá với mật độ thế này thì ... tội nghiệp cho chn..
  • Về Trà Vinh ăn con chù ụ
  • Mấy năm trước đi công tác ở Quảng Ninh, Bãi Cháy đưṮ..
  • Khô cá hồi, Khô cá thu… cách làm khô cá các loại
  • LL cho HA xin hình máy sấy luôn nhe.. Tks..
  • Khổ qua rừng
  • Nếu như khổ qua rừng lên tới bàn tiệc rồi thì con ngĮ..
  • Du lịch và ẩm thực: Vĩnh Long
  • Vĩnh Long ơi.. Ước gì được cùng thuyền và mời cô 1 t...
  • Thịt bê
  • Mắc tiền nhưng ăn cũng không đậm đà như thịt bò.
  • Du lịch và ẩm thực, Tiền Giang
  • Món chuối quết dừa lạ dữ, nửa giống món ngọt, nữa ...
  • Vịt Kho Ngũ Vị
  • Nhìn cái ơ này hấp dẫn qua! wink
  • Hủ tiếu bà Năm Sa Đéc
  • Đọc bài này nhớ ba mình quá, ngày xưa ơi là xưa cuối t...
  • Bánh bao xíu mại – Cách làm bánh bao cho trắng, bông xốp
  • Hay quá, để bữa nào bắt chước theo cách Lan chỉ smiley
  • Nhu cầu năng lượng khẩu phần ăn hợp lý
  • Chà, bài này cũng hay nhưng thấy "phức tộp" quá! smiley
  • Khô cá sặc rằn - Đặc sản Cà Mau
  • Khô cá sặc thiệt là ngon, nhưng có lẽ ít người bị mê...
  • Về quê kháp rượu!
  • Chắc bài này là bài cuối dẫn từ SGTT qua, phải không bn..
  • Mùa thu với cốm Hà Nội
  • Chiều nay về sẽ xử gói cốm với mấy miếng chả cốm ...
  • Bí quyết ăn Tết ngon mà không... ngán
  • Mâm cơm ở trên ngon quá, thấy thèm thì làm sao mà ăn ít ...
  • Món Tết: Khô Bò mềm
  • Hi LL, đĩa thịt bò của bạn trông ngon quá ! Là bạn sấy...